ABD’de Halkbank aleyhindeki İran yaptırımları davasına bakan Yargıç Richard Berman, tarafların uzlaşmaya vardığını açıkladı. Manhattan Bölge Yargıcı Berman, çarşamba günü yapılacak duruşmada her iki tarafın avukatlarından uzlaşmaya ilişkin “ertelenmiş kovuşturma anlaşması” konusunda bilgi talep edeceğini söyledi.
Uzlaşı haberinin duyulmasının ardından Halkbank’ın Borsa İstanbul’daki hisseleri yüzde 10 değer kazandı.
ABD’li savcılar, 2019’da Halkbank’ı ABD’nin İran’a yönelik yaptırımlarını delmesinde İran’a yardım sağlamakla suçlamıştı. İran’ın enerji gelirlerinin Türkiye’de Halkbank hesaplarında tutulduğu ve altın ticareti ve para transferleri yoluyla İran’a aktarıldığı iddia edilmişti. Bankaya yaptırımları delmek için İran, Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde para transfer aracılık hizmetleri ve paravan şirketler kullanma suçlamaları yöneltilmiş fakat Halkbank bu suçlamaları reddetmişti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye ile ABD arasındaki başlıca gerilim kaynaklarından biri olan davayı hukuka aykırı ve çirkin olarak nitelendirmişti.
ABD Adalet Bakanlığı ve Halkbank arasındaki uzlaşı, Türkiye ile ABD arasındaki mutabakatlar çerçevesinde hukuki bir uzlaşma zemini bulunmasına yönelik girişimler sonrasında geldi.
Temyiz başvurusu reddedilmişti
Halkbank’ın aleyhindeki suçlamalar, ABD Başkanı Donald Trump’ın ilk başkanlık döneminde 2019’da gündeme gelmiş, New York Bölge Savcılığı 2019 yılı Ekim ayında Halkbank aleyhinde bir iddianame sunarak dava açmıştı. Halkbank avukatları, bankanın bir devlet bankası olması nedeniyle ABD’de yargılanamayacağını savunmuş fakat bu savunma, alt mahkeme tarafından reddedilmişti. Ceza davasında Halkbank, devlet dokunulmazlığı talebiyle davanın düşürülmesini talep etmiş fakat başvuru, 2024 yılında İstinaf Mahkemesi tarafından reddedilmişti. Bu kararın ardından Halkbank’ın ABD Yüksek Mahkemesi nezdinde yaptığı temyiz başvurusu da geçtiğimiz yıl ekim ayında reddedilmişti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Trump ile davayı görüşmüştü
Cumhurbaşkanı Erdoğan, geçtiğimiz yıl eylül ayında Beyaz Saray’da ABD Başkanı Trump ile bir araya gelmiş ve bir sonraki ay yaptığı açıklamada görüşmenin iki ülke arasındaki birçok sorunu çözmesini umut ettiğini söylemişti. Erdoğan, Trump’ın Beyaz Saray’daki görüşmede ve ardından yapılan bir telefon görüşmesinde Halkbank meselesinin kendileri için bitmiş olduğunu söylediğini belirtmişti.
Ertelenmiş kovuşturma anlaşması
Ertelenmiş kovuşturma anlaşmaları, davalı tarafların belirli şartları yerine getirmeleri halinde cezai kovuşturmadan kaçınmalarına imkan tanıyor. Davalı tarafın genellikle birkaç ay ya da birkaç yıl koşullara uymasının ardından dava hükümet tarafından düşürülüyor.
